Post #61 Tablice w PHP - Część 1

2024-10-18 Coding Corner Wyzwanie php tablice

Tablice w PHP - Część 1 - Podstawy i struktura danych

Tablice umożliwiają przechowywanie i organizowanie wielu wartości w jednej zmiennej. Tablice to jedna z najważniejszych struktur danych w PHP

Tablice umożliwiają przechowywanie i organizowanie wielu wartości w jednej zmiennej. W tym artykule omówimy podstawy pracy z tablicami, ich typy oraz najczęstsze zastosowania.

W tablicy w PHP możemy przechowywać wiele wartości jednocześnie, co pozwala nam na bardziej efektywne zarządzanie danymi. Dzięki tablicom możemy grupować informacje w logiczny sposób i łatwo nimi operować w naszym kodzie. Jest to bardzo przydatne narzędzie podczas tworzenia aplikacji webowych czy systemów informatycznych.

Czym są tablice w PHP?

Tablica w PHP to uporządkowana mapa, która łączy wartości z kluczami. Jest to niezwykle elastyczna struktura danych, która może pełnić rolę tradycyjnej tablicy, listy, tablicy asocjacyjnej (hash table), słownika, kolekcji, stosu, kolejki i wielu innych struktur.

<?php // Podstawowa tablica $fruits = array(“jabłko”, “banan”, “pomarańcza”);

// Alternatywna składnia (od PHP 5.4) $colors = [“czerwony”, “niebieski”, “zielony”]; ?>

Tablice indeksowane kontra tablice asocjacyjne

Tablice indeksowane

Tablice indeksowane używają liczbowych indeksów, które automatycznie zaczynają się od 0:

<?php // Tworzenie tablicy indeksowanej $numbers = [10, 20, 30, 40, 50];

// Dostęp do elementów echo $numbers[0]; // Wyświetli: 10 echo $numbers[2]; // Wyświetli: 30

// Dodawanie elementów $numbers[] = 60; // Dodaje na końcu $numbers[10] = 100; // Dodaje na pozycji 10

// Sprawdzanie długości echo count($numbers); // Wyświetli liczbę elementów ?>

Tablice asocjacyjne

Tablice asocjacyjne używają nazwanych kluczy zamiast indeksów numerycznych. Tablice w PHP, czyli tablice asocjacyjne, są strukturami danych umożliwiającymi przechowywanie wielu wartości pod jednym kluczem. W przypadku tablicy używanej w PHP, indeksami mogą być nie tylko liczby, ale także ciągi znaków. Dzięki temu, tablice w PHP są bardzo elastyczne i mogą być łatwo dostosowywane do różnych potrzeb programistycznych. Warto również zauważyć, że tablice w PHP mogą przechowywać różne typy danych, takie jak liczby, łańcuchy znaków, czy nawet inne tablice. Pozwala to na tworzenie złożonych struktur danych i efektywne zarządzanie nimi w trakcie tworzenia aplikacji. :

<?php // Tworzenie tablicy asocjacyjnej $person = [ “name” => “Jan”, “surname” => “Kowalski”, “age” => 30, “city” => “Warszawa” ];

// Dostęp do elementów echo $person[“name”]; // Wyświetli: Jan echo $person[“age”]; // Wyświetli: 30

// Dodawanie nowych elementów $person[“email”] = “jan@example.com”; $person[“phone”] = “123-456-789”;

// Modyfikacja istniejących elementów $person[“age”] = 31; ?>

Identyfikacja elementów tablicy

PHP oferuje kilka sposobów na sprawdzanie zawartości tablicy. PHP oferuje kilka sposobów na sprawdzanie zawartości tablicy, w tym funkcje array_key_exists(), isset() oraz empty(). Te funkcje pozwalają programiście efektywnie zarządzać danymi w tablicach i sprawdzać ich zawartość w zależności od konkretnych potrzeb. Dzięki nim, można sprawdzić czy dany klucz istnieje w tablicy, czy element tablicy jest zdefiniowany oraz czy tablica jest pusta. Korzystanie z tych funkcji jest kluczowe dla skutecznego i bezpiecznego zarządzania danymi w PHP:

<?php $data = [ “user” => “admin”, “password” => “secret”, “role” => “administrator” ];

// Sprawdzanie czy klucz istnieje if (array_key_exists(“user”, $data)) { echo “Klucz ‘user’ istnieje”; }

// Sprawdzanie czy wartość istnieje if (in_array(“admin”, $data)) { echo “Wartość ‘admin’ istnieje w tablicy”; }

// Sprawdzanie czy element jest ustawiony if (isset($data[“password”])) { echo “Hasło jest ustawione”; }

// Sprawdzanie czy element nie jest pusty if (!empty($data[“role”])) { echo “Rola użytkownika: “ . $data[“role”]; } ?>

Przechowywanie różnych typów danych

Tablice PHP mogą przechowywać wartości różnych typów/ W tablicy mogą znaleźć się różne typy danych, takie jak liczby (1, 2, 3, etc), tekst czy nawet inne tablice. Dzięki tej możliwości, tablice w PHP stają się bardzo elastycznym narzędziem do przechowywania i manipulacji danymi w programowaniu.

<?php $mixed_data = [ “string” => “To jest tekst”, “number” => 42, “float” => 3.14, “boolean” => true, “null_value” => null, “array” => [1, 2, 3], “object” => new stdClass() ];

// Iteracja przez tablicę foreach ($mixed_data as $key => $value) { echo $key . “: “ . gettype($value) . “\n”; } ?>

Tablice wielowymiarowe

Tablice mogą zawierać inne tablice, tworząc struktury wielowymiarowe. W przypadku tablic wielowymiarowych w PHP, możemy tworzyć zagnieżdżone struktury danych, gdzie każdy element tablicy może być również tablicą. Na przykład, możemy stworzyć tablicę przechowującą informacje o różnych użytkownikach, gdzie każdy użytkownik będzie miał swoje własne dane, takie jak imię, nazwisko, wiek itp. Dzięki tablicom wielowymiarowym możemy łatwo zarządzać bardziej skomplikowanymi strukturami danych, co jest przydatne w bardziej zaawansowanych projektach PHP :

<?php // Dwuwymiarowa tablica $matrix = [ [1, 2, 3], [4, 5, 6], [7, 8, 9] ];

// Dostęp do elementów echo $matrix[1][2]; // Wyświetli: 6

// Tablica asocjacyjna wielowymiarowa $users = [ [ “id” => 1, “name” => “Jan Kowalski”, “email” => “jan@example.com”, “skills” => [“PHP”, “JavaScript”, “MySQL”] ], [ “id” => 2, “name” => “Anna Nowak”, “email” => “anna@example.com”, “skills” => [“Python”, “Django”, “PostgreSQL”] ] ];

// Dostęp do zagnieżdżonych elementów echo $users[0][“name”]; // Jan Kowalski echo $users[1][“skills”][0]; // Python ?>

Podstawowe operacje na tablicach

Jak dodawać elementy do tablicy? Polecenie .array_push dodaje na końcu nowy element a .array_unshift na początku. Element może być także wstawiany w określonym miejscu poleceniem .array_splice($fruits, 2, 0, [“kiwi”, “mango”]);

<?php $fruits = [“jabłko”, “banan”];

// Dodawanie na końcu $fruits[] = “pomarańcza”; array_push($fruits, “gruszka”, “śliwka”);

// Dodawanie na początku array_unshift($fruits, “truskawka”);

// Wstawianie w określonym miejscu array_splice($fruits, 2, 0, [“kiwi”, “mango”]);

print_r($fruits); ?>

Usuwanie elementów analogicznie do dodawania zmienia się składnia na pop -ostatni i shift - pierwszy element.

<?php $numbers = [1, 2, 3, 4, 5];

// Usuwanie ostatniego elementu $last = array_pop($numbers);

// Usuwanie pierwszego elementu $first = array_shift($numbers);

// Usuwanie konkretnego elementu unset($numbers[1]);

// Usuwanie wielu elementów array_splice($numbers, 1, 2);

print_r($numbers); ?>

Praktyczne przykłady zastosowań

Poniższe najprostsze przykłady uwzględniają, przechowywanie konfiguracji, danych z formularza i menu nawigacyjne.

1. Przechowywanie konfiguracji

<?php $config = [ “database” => [ “host” => “localhost”, “port” => 3306, “name” => “myapp”, “charset” => “utf8” ], “cache” => [ “enabled” => true, “ttl” => 3600 ], “debug” => false ];

// Dostęp do konfiguracji $db_host = $config[“database”][“host”]; ?>

2. Przechowywanie danych z formularza

<?php if ($_POST) { $form_data = [ “name” => $_POST[“name”] ?? “”, “email” => $_POST[“email”] ?? “”, “message” => $_POST[“message”] ?? “”, “timestamp” => date(“Y-m-d H:i:s”) ];

// Walidacja danych
$errors = [];

if (empty($form_data["name"])) {
    $errors[] = "Imię jest wymagane";
}

if (!filter_var($form_data["email"], FILTER_VALIDATE_EMAIL)) {
    $errors[] = "Nieprawidłowy adres email";
}

if (empty($errors)) {
    // Przetwarzanie danych
    processFormData($form_data);
} } ?>

<?php $navigation = [ [ “title” => “Strona główna”, “url” => “/”, “active” => true ], [ “title” => “O nas”, “url” => “/about”, “active” => false ], [ “title” => “Usługi”, “url” => “/services”, “active” => false, “submenu” => [ [“title” => “Tworzenie stron”, “url” => “/services/web-design”], [“title” => “SEO”, “url” => “/services/seo”], [“title” => “Marketing”, “url” => “/services/marketing”] ] ], [ “title” => “Kontakt”, “url” => “/contact”, “active” => false ] ];

// Generowanie menu HTML function generateMenu($items) { echo “<ul>”; foreach ($items as $item) { $class = $item[“active”] ? “active” : “”; echo “<li class='{$class}'>”; echo “{$item[“title”]}”;

    if (isset($item["submenu"])) {
        generateMenu($item["submenu"]);
    }
    
    echo "</li>";
}
echo "</ul>"; } ?>

Najczęstsze błędy i jak ich unikać

1. Sprawdzanie istnienia kluczy

<?php // BŁĄD - może generować Notice echo $array[“key”];

// POPRAWNIE echo $array[“key”] ?? “domyślna wartość”;

// lub if (isset($array[“key”])) { echo $array[“key”]; } ?>

2. Iteracja przez tablice

<?php $data = [“a” => 1, “b” => 2, “c” => 3];

// POPRAWNIE - z kluczami foreach ($data as $key => $value) { echo “{$key}: {$value}\n”; }

// POPRAWNIE - tylko wartości foreach ($data as $value) { echo $value . “\n”; } ?>

QA Tablice

Q: Jeśli chcę zapisać w tablicy różne typy danych w PHP, czy to możliwe?A: Tak, tablice w PHP mogą przechowywać różne typy danych jednocześnie, np. liczby, łańcuchy znaków, wartości logiczne, a nawet inne tablice czy obiekty. Dzięki temu możesz tworzyć złożone struktury danych w prosty sposób.

Q: Jeśli próbuję odwołać się do nieistniejącego klucza w tablicy, co się stanie?A: PHP wygeneruje ostrzeżenie typu Notice: Undefined index, dlatego warto zawsze sprawdzać istnienie klucza funkcją isset() lub zastosować operator łączenia z wartością domyślną ??.

Q: Jeśli chcę dodać nowy element do tablicy asocjacyjnej w PHP, jak to zrobić?A: Wystarczy przypisać wartość do nowego klucza, np. $person[“email”] = “test@example.com”;.

Podsumowanie

Tablice w PHP to potężne narzędzie, które umożliwia efektywne zarządzanie danymi. W pierwszej części artykułu omówiliśmy:

Różnice między tablicami indeksowanymi a asocjacyjnymi
Sposoby identyfikacji elementów
Podstawowe operacje dodawania i usuwania
Praktyczne przykłady zastosowań

W drugiej części artykułu Post #62 Tablice część II poznamy zaawansowane techniki pracy z tablicami, w tym funkcje do manipulacji, sortowania, filtrowania oraz konwersji między różnymi formatami danych.

OpenGate Web - Twój partner w rozwoju aplikacji PHP